ابو القاسم سلطانى

386

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

محل رويش : هزار جريب مازندران ، جنوب شرقى بين زاهدان و خاش ، گيلان شمال ماسوله . ( 1 * ) - به كد 1013 مراجعه شود ( 2 * ) - ترجمه از دياسقوريدوس م - 2 ش 111 ص 189 ( 3 * ) - صيدنه عپ ( 4 * ) - ترياق فاروق يا ترياق اكبر كه طبق آنچه در قرابادين صالحى صفحه 31 آمده است يكى از مواد اين پادزهر كه به ترياق كبير نيز موسوم مىباشد دانه شلجم برى است . ( 5 * ) - جامع مفردات ج 3 ص 167 ( 6 * ) - تحفه 167 ( 7 * ) - ابرده Ebredah واژه عربى است و مقصود ضعف ناشى از زيادى عمليات جنسى در مردان يا بيمارى مضعف باه ( 8 * ) - براى آگاهى بيشتر به شلجم كد 1013 مراجعه شود ( 9 * ) - مخزن الادويه ص 192 ( 10 * ) - پزشكىنامه ج 2 ص 416 Code - 1000 شلغم روغنى Brassica napus Var . Oleifera DC گياهى است از خانواده Cruciferae كه از نظر ظاهرى شباهت زيادى به سذاب دارد و به منظور استخراج روغن از دانه آن در سطح وسيعى كشت مىگردد . دانه‌ها حاوى 30 تا 35 درصد روغن مىباشند به فرانسوى آن را Huile de colza و به انگليسى Rape oil يا Colza oil ناميده مىشود اگر روغن به وسيله فشار در سرما استخراج و تصفيه شده باشد خوراكى و در صورتى كه به وسيله حرارت و فشار روغن خارج شده باشد مصرف سنتى دارد . روغن كلزا ملين و نرم‌كننده مىباشد و در قولنج‌هاى كليوى و كبدى مصرف مىشود . به عربى گياه را سلجم و شلجم و به پارسى شلغم روغنى و شلغم صحرائى يا كلزا مىنامند . Code - 1001 خردل Brassica nigra ( L . ) Koch گياهى است علفى يك ساله با ساقه راست به بلندى تا 5 / 1 متر از خانواده كروسيفر با شاخه‌هاى زياد و بلند كه قسمت تحتانى گياه پوشيده از كرك مىباشد . برگ‌ها متناوب با پهنكى داراى بريدگيهاى نامنظم و چين خورده ، برگ‌هاى قسمت فوقانى گياه بدون دمبرگ ولى برگ‌هاى ناحيه پائين گياه داراى دمبرگ مىباشند در اثر فشار دادن برگ رايحه تندى از آن به مشام مىرسد كه برخى آن را به بوى تربچه و برخى به بوى كومارين تشبيه كرده‌اند . . . گل‌ها كوچك به رنگ زرد طلائى با بوى ناپسند و مجتمع به صورت خوشه